Νικόλαος Δημητρίου

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (2)

Γεννήθηκε στη Σάμο το 1897, στο χωριό Μαυρατζαίοι. Ήταν γιος του Αλκιβιάδη Δημητρίου και της Δημητρούλας Γιαννούλη. Τελείωσε το Πυθαγόρειο Γυμνάσιο και το Μονοτάξιο Διδασκαλείο Σάμου, το 1915. Το 1925 παντρεύτηκε τη Σοφία Χαρικλέους με την οποία απέκτησε δυο παιδιά, τον Αλκιβιάδη και τον Τηλαύγη.

Το 1915 διορίστηκε δημοδιδάσκαλος στους Βουρλιώτες και τον επόμενο χρόνο μετατέθηκε στο μονοθέσιο σχολείο του χωριού του, όπου επί 24 ολόκληρα χρόνια δίδαξε μόνος του σ’ έναν μεγάλο αριθμό μαθητών, που κυμαίνονταν από 75 έως 80 κάθε χρονιά. Κατά την διάρκεια της θητείας του στο χωριό των Μαρατζαίων έδωσε μεγάλο αγώνα, για να πείσει τους γονείς να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο, μιας και τα χρόνια ήταν διαφορετικά και η μόρφωση εθεωρείτο πολυτέλεια πολλές φορές για τους γονείς, οι οποίοι χρειάζονταν χέρια για να καλλιεργήσουν τα κτήματα. Το 1939-1940 μετατέθηκε ξανά στους Βουρλίωτες και από κει στον Λιμένα Βαθέος, ενώ τα τελευταία έξι χρόνια της υπηρεσίας του δίδαξε στην Αθήνα, απ’ όπου και συνταξιοδοτήθηκε. Το υπόλοιπο της ζωής του, το πέρασε στη Σάμο όπου και άφησε την τελευταία του πνοή το 1996, πλήρης ημερών.

Ανέπτυξε πλούσια δράση εντός και εκτός σχολείου, ιδιαιτέρως στο χωριό του. Χάρη στις προσπάθειες και ενέργειες του ιδρύθηκε νυχτερινό σχολείο για ενήλικους, ομάδα προσκόπων και κατασκευάστηκε το κτίριο για τη στέγαση το νέου σχολείου των Μαυρατζαίων. Πρωτοστάτησε στη δημιουργία δρόμου για την ένωση του χωριού με το κεντρικό οδικό δίκτυο, και στην υδροδότηση του από τις πηγές του Καρβούνη, παρακινώντας τους συγχωριανούς σε εθελοντική εργασία για την κατασκευή των έργων.

Η ενασχόληση του με την Λαογραφία της Σάμου ξεκίνησε επίσημα το 1917 και για τις εργασίες του βραβεύτηκε επανειλημμένα από την Ακαδημία Αθηνών και την Γλωσσική Εταιρεία Αθηνών, ενώ υπήρξε και μέλος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας. Μέσα από το πολύπλευρο έργο του δίκαια αναδείχτηκε ως μια μεγάλη μορφή των νεότερων Σαμιακών γραμμάτων.

 

ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ:

Η πρώτη διάκριση του ήρθε το 1940, καθώς η Ακαδημία Αθηνών τον τίμησε με το Α’ Βραβείο για το έργο του: “Το παιδί από τη γέννηση του μέχρι 12 χρονών“. Κατά τα έτη 1971-1972-1973-1975 απέσπασε τέσσερα Α’ βραβεία της Γλωσσικής Εταιρείας Αθηνών για την Συλλογή γλωσσικού υλικού ενώ το 1991 το έργο του «Λαογραφικά της Σάμου» απέσπασε Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Πολλές από τις εργασίες του για τη συλλογή Γλωσσικού και Λαογραφικού υλικού, σχετικές με το βίο και τα έθιμα των Σαμίων, απέσπασαν επίσης επαίνους της Ακαδημίας Αθηνών.

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ:

«Η Σάμος από Γεωγραφική και Ιστορική άποψη», 1929.

«Γεωγραφία της Σάμου», σχολικό βοήθημα 1978.

«Ιστορία της Σάμου», 1979.

«Ιστορία των Μαυρατζαίων», 1990.

«Η Ανέμη», 1990.

«Συλλογή Σχολικών Τραγουδιών», 1992.

«ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ» επτάτομο έργο 1983-1997.